Chủ tịch HÐQT Vietravel Corporation Nguyễn Quốc Kỳ: Khó mấy Vietravel Airlines cũng phải bay
Tương tự nhiều làng cổ khác của vùng chiêm trũng Bắc bộ, làng Nôm thuộc Đại Đồng, Hưng Yên vẫn còn đó những nét đẹp cổ kính, trầm mặc, từ đình làng, ao làng, đường làng, cùng 19 nhà thờ họ biểu trưng cho con dân làng Nôm. Ở đời thường, nhắc đến Nôm là gợi ngay về nghề đặc thù của làng, ấy là buôn đồng nát. Cái nghề ấy "lẻn" cả vào thơ vè, định danh cụ thể về làng rằng: "Đồng nát thì về cầu Nôm".Ngược dòng lịch sử, tìm hiểu chuyện hình thành làng Nôm thông qua cụm di tích đình làng còn lưu lại mới biết thành hoàng làng Nôm chính là thánh Tam Giang - vị anh hùng dân tộc vẻ vang chống ngoại xâm chẳng liên quan gì đến nghề đồng nát. Ở vùng chiêm trũng Bắc bộ, thánh Tam Giang có hai hóa thân là thiên thần và nhân thần. Ở góc độ thiên thần, đây là vị thần chuyên bảo hộ vùng sông nước. Còn ở nhân thần, thánh Tam Giang là vị tướng oai dũng chống giặc ngoại xâm, sau khi hy sinh vì nước, ông được người dân tôn thờ. Thống kê có đến gần 400 đình, đền, nghè ở các làng cổ phía bắc thờ thánh Tam Giang.Trong cụm di tích đình Tam Giang ở làng Nôm, ngoài kiến trúc cổ kính của đình làng, mái ngói, cầu đá… còn nổi bật một cây đa cổ thụ. Các cụ cao niên kể rằng đấy là nơi khi xưa thánh Tam Giang và quân sĩ buộc ngựa, chiêu binh phục vụ kháng chiến chống giặc. Việc chiêu mộ binh sĩ khắp nơi, mỗi người mang mỗi họ khác nhau, khi đất nước yên bình, nhiều người trong số đó ở lại, thành cư dân làng Nôm. Nguyên cớ có đến 19 dòng họ khác nhau ở đây là vì vậy.Cũng từ câu chuyện chiêu quân của đức thánh Tam Giang, bánh tày ra đời. Với chiều dài gần 40 cm, khẩu chỉ bằng 3 ngón tay chụm lại, cầm rất vừa tay, mỗi chiếc bánh đủ cho một người bình thường ăn no. Việc người làng Nôm phát minh ra bánh tày chính là để phục vụ nhu cầu lương binh cho quân sĩ, vừa đủ dưỡng chất vừa đáp ứng tính tiện dụng, dễ dàng vận chuyển, lưu trữ thời gian dài. Nhờ vậy, bánh tày là dạng lương thực để binh sĩ bồi bổ trong những chiến trận ác liệt hoặc những cuộc hành quân xa.Tên gọi bánh tày, khi tìm hiểu ra, cũng mang lại nhiều thuyết giải thú vị. Liệu chiếc bánh có liên quan gì đến dân tộc Tày hay không? Nếu nhìn lại danh sách các dòng họ đang hiện hữu ở làng Nôm và những họ phổ biến của người Tày như Đỗ, Lê, Tạ… có thể thấy có sự tương đồng. Biết đâu trong quá trình chiêu quân, các tráng sĩ người Tày cũng tham gia công cuộc vệ quốc, gia nhập binh đoàn thánh Tam Giang và mang thứ bánh lá đặc trưng của dân tộc mình vào đời sống quân ngũ?Một lý giải khác liên quan đến bánh tày bắt nguồn từ chiều dài chiếc bánh. Nếu đo trung bình độ dài một chiếc bánh tày sẽ tương đương chiều dài cẳng tay với điểm đầu là lòng bàn tay và điểm cuối là cùi chỏ. Trong phương ngữ vùng Bắc bộ, đặc biệt là cư dân Hà Tây, chữ "tay" khi phát âm sẽ được nhấn thêm dấu huyền để thành "tày". Trong quá trình tập hợp binh về làng Nôm, có thể trong số ấy có những người lính đến từ vùng Hà Tây, việc biến âm trong phương ngữ khiến chiếc bánh tay khi xướng âm biến thành bánh tày là vậy.Trở lại với thời bình, bánh tày làng Nôm chỉ được làm vào dịp tết hoặc những sự kiện thực sự trọng đại. Cấu tạo một chiếc bánh rất đơn giản chỉ với đậu xanh đánh (đậu xanh lột vỏ, luộc chín, xào đường theo tỷ lệ 1:1) và mỡ thăn lợn cắt thỏi dài. Hai thứ này dùng làm nhân, còn lớp vỏ bánh là gạo nếp bao quanh, áo là lá dong. Bánh tày, ngoại hình giản đơn chỉ có thế. Nhưng khi ăn, bánh tày thực sự gây ấn tượng bởi sự cân bằng hài hòa giữa các nguyên liệu, hương vị. Ngọt bùi của đậu, béo ngậy của mỡ, dẻo thơm của nếp…, tất cả hòa quyện theo từng miếng cắn rất vừa nhờ kích thước khác lạ với các dòng bánh lá hiện hữu.Là đặc sản làng Nôm, ai ăn cũng khen ngon nhưng để tìm người làm ra bánh tày hôm nay lại là chuyện nan giải khi cả làng chỉ còn lại cụ Tạ Đình Hùng hằng năm vẫn gói bánh tày mùa tết đến. Tham gia cùng cụ Hùng trong một chuyến gói bánh tày, được nghe giải thích và chứng kiến các công đoạn làm bánh, mới thấy đằng sau vẻ giản đơn của chiếc bánh con con là vô số công đoạn phức tạp. Đầu tiên là phân chia tỷ lệ nguyên liệu, để ra một mẻ 100 chiếc bánh cần 10 kg gạo nếp cái hoa vàng vụ mới, 10 kg đường trắng, 10 kg đậu xanh không vỏ, 10 kg mỡ thăn. Phần chuẩn bị nguyên liệu chỉ có khoản đậu xanh đánh là nhọc sức vì phải luộc cho đậu nhừ, đánh nhuyễn không còn thấy dáng hạt rồi trộn đường đảo đều. Cái vất vả là khi đậu quết cùng đường, đảo tay không đều và nhanh sẽ làm đường chảy gây cháy khét, mẻ nhân ấy coi như hỏng. Đậu đảo đến chín nhừ, vàng ươm là hoàn thiện.So sánh làm bánh tày và bánh chưng, cụ Tạ Đình Hùng bảo: "Làm bánh tày vất hơn bánh chưng nhiều, bánh chưng có khuôn, một bánh tôi làm chậm nhất chỉ 2 phút, gói được một bánh tày bằng gói 3 - 4 cái bánh chưng". Đem câu chuyện làm bánh tày hỏi các nhà bán bánh lá ở chợ Nôm, ai cũng lắc đầu: "Không làm đâu, nhọc công lắm chú ạ". Cái sự nhọc ấy, hóa ra chẳng phải khó ở khâu chuẩn bị nguyên liệu mà ở kỹ thuật gói. Chứng kiến cụ Hùng tay thoăn thoắt từng thao tác xếp lá dong, rải 100 gram nếp cho một cái bánh, đặt phần nhân bánh lên lớp nếp, đoạn lấy tay túm hai mép lá kéo lên cao, giật xóc nhẹ, cuộn lại thật nhanh và đều, rồi thắt dây là xong một cái bánh tày. Độ khó khi làm bánh chính là ở cú giật "kinh điển" ấy. Cụ Hùng biết gói bánh tày từ năm 10 tuổi, đến nay đã hơn 70 năm tuổi nghề và cú giật điệu nghệ ấy vừa đủ lực để lớp gạo mỏng te bám đều quanh lõi nhân. Tôi làm thử mấy chiếc bánh cùng cụ nhưng cứ đến công đoạn cuối cùng với thao tác giật là gạo bay đằng gạo, nhân rời đằng nhân, không thể nào căn đều cho được.Mỗi lần chuẩn bị cho một mẻ bánh 100 cái, mất 2 ngày trời, dù tuổi cao, sức yếu, nhưng cụ Tạ Đình Hùng vẫn cố gắng làm, bởi: "Lệ làng xưa mỗi khi bày cỗ tết hoặc cúng đình, phải có giò cây, bánh tày, chả hoa, đều là các thứ người làng tôi tự làm cả, có năm cầu kỳ hơn thì thêm món cá kho ủ trấu. Giờ các món ấy thất truyền hết, còn lại mỗi bánh tày. Gói bánh mệt người lắm nhưng con cháu ở xa chúng nó cứ bảo gói để lễ thánh và mang làm quà đặc sản làng Nôm. Mấy năm nay chúng nó đem bánh tày làm quà biếu tết, ai ăn cũng khen, chiều các cháu nên cố làm".Nhờ kích thước nhỏ, gói đều tay, cộng thêm 5 giờ luộc ngập sôi trong nước, bánh tày khi hoàn thiện ngon dẻo rền ngậy đến lạ kỳ, ăn no vẫn không ngán. Đem cắt lát miếng bánh do cụ Hùng làm, thấy rõ các lớp vỏ, nhân, mỡ phân bố đều tăm tắp, mắt nhìn đã thấy thèm. Ăn bánh của cụ Hùng thật ngon, nhưng cũng có chút bâng khuâng, bởi rằng món bánh tày trứ danh của làng Nôm đang thiếu người kế tục. Trong nhiều mâm cỗ dâng lễ thánh ngày xuân của người làng, bóng dáng bánh tày đang dần được thay bằng những cao lương mỹ vị hợp thời hơn. Lo rằng một ngày không xa, món bánh tày làng Nôm chỉ còn tồn tại trong hoài niệm và chuyện kể.'Đại gia' vàng nghỉ lễ, giá sẽ thế nào?
Lần đầu tham dự giải TNSV, đội Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa đã tạo nên kỳ tích khi vượt qua đương kim á quân Trường ĐH Thủy lợi ở vòng loại khu vực phía bắc, giành vé tham dự VCK. Tại VCK, thầy trò HLV Nguyễn Công Thành xếp nhì bảng B với thành tích bất bại. Ở tứ kết, họ thắng đội Trường ĐH Công nghệ TP.HCM 1-0. Tới bán kết, đội bóng xứ Thanh vượt qua một đại diện khác của khu vực TP.HCM là đội Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM sau loạt đá luân lưu để bước vào trận chung kết.HLV Nguyễn Công Thành hào hứng cho biết được sự quan tâm của ban lãnh đạo nhà trường, ngay sau khi đội giành quyền vào chung kết giải TNSV THACO cup 2025, một nhóm khoảng 50 CĐV sẽ từ Thanh Hóa bay vào TP.HCM cổ vũ cho đội. Ngoài ra, rất đông đồng hương Thanh Hóa tại TP.HCM cũng như các địa phương lân cận cũng lên kế hoạch đến sân cổ vũ cho đội Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa. "Chúng tôi có một vài trường hợp bị chấn thương, nền tảng thể lực của các cầu thủ cũng suy giảm sau chuỗi trận từ vòng loại đến nay. Tuy nhiên tôi đã động viên các học trò rằng mình vào được trận chung kết là thành công rồi, vì thế hãy cống hiến hết mình vì màu cờ sắc áo nhà trường, vì niềm tự hào của bản thân và vì người hâm mộ", HLV Nguyễn Công Thành nói.Từng gặp nhau ở vòng đấu bảng, đội Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa bị đội Trường ĐH TDTT Đà Nẵng dẫn trước 3-0 nhưng sau đó cân bằng được tỷ số 3-3. HLV Nguyễn Công Thành cho biết đó là trận đấu mang tính chất thủ tục, nhiều cầu thủ dự bị được trao cơ hội, nên lần tái đấu ở chung kết sẽ khó xảy ra kịch bản cũ. "Sẽ là trận đấu rất đáng xem bởi cầu thủ 2 đội sẽ phô diễn hết khả năng. Đội Trường ĐH TDTT Đà Nẵng rất mạnh, lối chơi nhanh nhạy, hiệu quả, nhưng chúng tôi sẽ có đối sách phù hợp", ông Thành chia sẻ.Để có mặt ở trận chung kết, đội Trường ĐH TDTT Đà Nẵng đã thắng đội chủ nhà Trường ĐH Tôn Đức Thắng ở tứ kết và đội Trường ĐH Sư phạm TDTT Hà Nội ở bán kết đều bằng loạt đá luân lưu cân não. Trải qua 2 trận đấu đầy căng thẳng, HLV Trần Trung Kiên cho biết toàn đội không muốn tiếp tục phải phân định thắng thua bằng loạt "đấu súng" ở trận chung kết.Đánh giá về đối thủ, HLV Trần Trung Kiên nói: "Là đội tân binh ở TNSV nhưng thi đấu rất hay, đội Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa cho thấy họ là một thế lực mới ở phong trào bóng đá sinh viên khu vực phía bắc. Điểm mạnh của đội bóng này là sự tinh quái, lì lợm và tổ chức lối chơi chặt chẽ. Thi đấu nổi bật ở đội bóng xứ Thanh có thủ môn Thatsa Xaiyasone và tiền vệ tổ chức Ngân Như Dũng".Đội Trường ĐH TDTT Đà Nẵng thể hiện bản lĩnh, khả năng chịu sức ép rất tốt trong trận gặp đội Trường ĐH Tôn Đức Thắng ở tứ kết, sau đó dù bị đội Trường ĐH Sư phạm TDTT Hà Nội dồn ép nhưng vẫn đứng vững để giành vé vào bán kết. Nếu giữ vững được phong độ và lối chơi phù hợp, thầy trò HLV Trần Trung Kiên hoàn toàn có thể nghĩ đến việc nâng cao chiếc cúp vô địch danh giá của giải TNSV THACO cup 2025."Khi tham gia giải, chúng tôi đặt mục tiêu cho từng trận đấu cụ thể. Bây giờ vào đến chung kết rồi thì cố gắng nắm bắt cơ hội để giành chức vô địch. Tuy nhiên tôi cũng nhắn nhủ các học trò rằng danh hiệu vô địch là quan trọng, nhưng quan trọng hơn cả là sự trưởng thành mà các em có được qua hành trình thi đấu tại giải. Toàn đội đã trải qua những áp lực cực lớn, những phút giây cân não, những điều này sẽ giúp các em trui rèn thêm bản lĩnh, trưởng thành trong học tập lẫn trong cuộc sống", HLV Trần Trung Kiên bày tỏ.Lễ bế mạc, trận chung kết và lễ trao giải được trực tiếp trên các kênh VTV9, SCTV22, FPT Play và các nền tảng của Báo Thanh Niên.
Cơ trưởng nước ngoài bỏ nghề phi công đi làm nông ở Việt Nam
Ngày 9.1, một nguồn tin của Thanh Niên cho biết, sáng cùng ngày, lực lượng Công an tỉnh Nghệ An phối hợp với Công an TP.Vinh đã triệt phá thành công một đường dây vận chuyển ma túy với số lượng lớn.Theo đó, công an đã bắt giữ 2 nghi phạm liên quan đường dây ma túy này khi cả hai đang di chuyển bằng xe ô tô trên địa bàn xã Hưng Chính (TP.Vinh). Tại hiện trường, lực lượng công an thu giữ 34 bánh nghi heroin được bọc trong các bao ni lông giấu kín trên xe ô tô.Đáng chú ý, trong 2 nghi phạm bị bắt có ông Mùa Bá Vừ, Chủ tịch UBND xã Na Ngoi (H.Kỳ Sơn, Nghệ An). Ông Vừ nguyên là Phó chủ tịch UBND xã Na Ngoi, được bổ nhiệm chức Chủ tịch UBND xã Na Ngoi cách đây 2 năm. Vụ việc đang được cơ quan công an tiếp tục điều tra, làm rõ.
Tại Brazil, giá cà phê arabica, kỳ hạn tháng 7 giảm 8,8 USD xuống 5.490 USD/tấn, kỳ hạn tháng 9 giữ nguyên mức 5.307 USD/tấn và tháng 12 giảm 6,6 USD xuống 5.270 USD/tấn.
Bộ Công an yêu cầu Bình Thuận cung cấp hồ sơ các dự án cây xanh
Theo đó, tối qua 14.3 nhiều trang mạng xã hội ào ạt chia sẻ hình ảnh mặt trăng có màu đỏ thẫm như máu cùng dòng trạng thái khẳng định: "Bầu trời ngay lúc này được chụp tại Tà Xùa, Sơn La".Chưa rõ độ thực hư của hình ảnh, thông tin trên, tuy nhiên các bài đăng nhanh chóng nhận về lượt tương tác "khủng". Nhiều cư dân mạng bày tỏ sự ngạc nhiên, khẳng định đây là hiện tượng nguyệt thực ở Việt Nam hay còn gọi là "trăng máu". Mặt khác nhiều ý kiến phản bác, cho rằng tối qua Việt Nam không có hiện tượng nguyệt thực, đây có thể là một hiện tượng khác hoặc hình ảnh đã qua chỉnh sửa. Tài khoản Mai Thế Biển bình luận sau khi quan sát hình ảnh: "Trăng máu!"."Nhìn giống AI vẽ hơn", Dương Yumi Nguyễn nhận xét. Nickname Anh Piano cho biết: "Chỗ mình trăng vẫn sáng vằng vặc". Tài khoản Ngọc Ngà nói: "Mình ở Hà Giang, nãy trăng vừa lên mình thấy trăng đỏ lắm mà giờ hết đỏ rồi!".Cũng trong hôm qua 14.3, nhiều nơi khác trên thế giới như ở Mỹ, Canada và các nước còn lại ở Bắc và Nam Mỹ có vị trí lý tưởng để chứng kiến hiện tượng nguyệt thực toàn phần, khi trăng tròn chuyển sang màu đỏ trong hơn 1 giờ đồng hồ. Tuy nhiên, hiện tượng này hoàn toàn không thể quan sát được ở Việt Nam.Trăng tròn tháng 3 được gọi là Trăng Giun. Tên của nó bắt nguồn từ những con giun đất xuất hiện khi đất ấm lên. Người Anglo Saxon gọi trăng tròn tháng 3 là Trăng Mùa Chay, bắt nguồn từ tiếng Đức và có nghĩa là mùa xuân. Trăng Mùa Chay cũng được dùng để chỉ thời kỳ mùa chay của Kitô giáo trước Lễ Phục sinh.Những tên gọi khác cũng liên quan đến sự "thức tỉnh" của thiên nhiên vào mùa xuân: các bộ lạc người Mỹ bản địa gọi nó là Trăng Quạ, Trăng Vỏ Tuyết và Trăng Nhựa Cây hoặc Trăng Đường . Những cái tên của người châu Âu là Trăng Gió, Trăng Cày, Trăng Chết.Quan sát những hình ảnh được chia sẻ trên mạng xã hội, một chuyên gia cho biết những ý kiến khẳng định tối qua Việt Nam có nguyệt thực là hoàn toàn không chính xác. Theo đó, trong lần nguyệt thực ngày 13 - 14.3, Việt Nam không nằm trong vùng quan sát được.Trong năm 2025 này, người yêu thiên văn văn Việt Nam sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng lần nguyệt thực toàn phần nhưng phải chờ đến tháng 9.2025 tới đây. Nguyệt thực này diễn ra vào ngày 7 - 8.9, có thể quan sát được tại châu Âu, châu Á, Úc, châu Phi và một số khu vực phía đông Nam Mỹ, Alaska và Nam Cực. Về hình ảnh được chia sẻ trên mạng xã hội tối qua, chưa thể khẳng định được thực hư và độ chính xác, tuy nhiên chuyên gia này cho rằng không loại trừ khả năng ảnh đã qua chỉnh sửa để mặt trăng trở nên đỏ hơn. Trên thực tế, nhiều người cũng đã từng chứng kiến mặt trăng có màu đỏ như máu ở đường chân trời dù không xảy ra hiện tượng nguyệt thực. Nguyên nhân của hiện tượng này là gì?Chia sẻ với Thanh Niên, anh Nguyễn Anh Tuấn, Cựu chủ nhiệm CLB Thiên văn nghiệp dư TP.HCM (HAAC) cho biết khi ánh sáng từ mặt trăng, mặt trời đến mắt chúng ta sẽ phải đi qua bầu khí quyển của trái đất, và có hiện tượng tán xạ của các hạt phân tử khí, hạt bụt, hạt hơi nước trong bầu khí quyển với ánh sáng này.Các ánh sáng có bước sóng ngắn như màu xanh da trời dễ bị tán xạ hơn các ánh sáng bước sóng dài như màu đỏ. Khi mặt trăng, mặt trời ở thấp dưới chân trời lúc bình minh hay hoàng hôn, ánh sáng từ các thiên thể này sẽ đi qua lớp khí quyển dày hơn và hiện tượng tán xạ xảy ra càng mạnh vì thế sẽ có màu đậm hơn với khi nó ở trên cao.Đặc biệt nếu trong khí quyển có nhiều hơi nước, hoặc ô nhiễm khói bụi thì hầu hết ánh sáng bước sóng ngắn đều bị tán xạ chỉ có bước sóng dài, màu đỏ là đến được mắt ta."Vì thế đôi lúc ta thấy mặt trăng đỏ như máu, hay mặt trời đỏ ở phía chân trời, đó là dấu hiệu của bầu trời bị ô nhiễm không khí nặng hoặc do hơi ẩm nhiều. Như vậy, ô nhiễm không khí càng nhiều hoặc hơi ẩm càng cao thì màu sắc mặt trăng càng đỏ", Cựu chủ nhiệm HAAC lý giải.
